პლაგიატთან დაკავშირებული პოლიტიკა

ჟურნალის გამოქვეყნების ეთიკისა და სამეცნიერო კეთილსინდისიერების პოლიტიკის შესაბამისად, ყველა ნაშრომი ფასდება პოტენციური პლაგიატის შესახებ რედაქციული შეფასების პროცესის ფარგლებში. მსგავსების შემოწმება შეიძლება განხორციელდეს რედაქციული პროცესის სხვადასხვა ეტაპზე, მათ შორის:

  • რეცენზირების დაწყებამდე

  • ორმხრივი ანონიმური (double-blind) რეცენზირების დასრულების შემდეგ

  • საბოლოო მიღებამდე გამოქვეყნებისათვის

პლაგიატის შემოწმება ხორციელდება Turnitin-ის  პროგრამის გამოყენებით. აღნიშნული შეფასება არ დაფუძნებულა მხოლოდ პროცენტულ მნიშვნელობებზე. გამოვლენილი მსგავსებები ყოველი შემთხვევისთვის განიხილება ინდივიდუალურად, დისციპლინური ნორმებისა და გამოცემის კონტექსტის გათვალისწინებით. სათანადო ციტირებით წარმოთქმული ციტატები, ბიბლიოგრაფიული მასალები, სტანდარტული მეთოდოლოგიური აღწერები.

პლაგიატის განსაზღვრება და სფერო

რედაქციული შეფასების მიზნით, პლაგიატში შედის, მაგრამ არ შემოიფარგლება:

  • პირდაპირი პლაგიატი: ტექსტის სიტყვასიტყვით გადატანა სათანადო მითითების გარეშე;

  • "მოზაიკური/პაჩვორკ" პლაგიატი: ტექსტის მნიშვნელოვანი პერაფრაზირება სათანადო მითითების გარეშე;

  • თვითპლაგიატი ან ზედმეტი გამოქვეყნება: ავტორის საკუთარი წინა გამოქვეყნებული ნაშრომის არასათანადო გამოყენება ციტირების ან გასაჯაროვების გარეშე;

  • დუბლიკატი ან გადაკვეთა: ერთდროულად წარდგენილი ან ადრე სხვა ადგილას გამოქვეყნებული ნაშრომი.

შეზღუდული ტექსტური გამოყენება მეთოდების ნაწილში, დოქტორანტურისა და მაგისტრატურის ნაშრომებში, კონფერენციურ მასალებში ან პრეპრინტებში შეიძლება ჩაითვალოს მისაღებად, თუ სწორად არის მითითებული და სათანადო ციტირებით გამყარებული და არ შლის ნაშრომის ორიგინალურობას.

რედაქციული შეფასება და გადაწყვეტილება

თუ საწყისი შემოწმების შედეგად გამოვლენილი მსგავსება იწვევს მნიშვნელოვანი საკითხების გაჩენას, ისინი დეტალურად განიხილება და შეტყობინება გაიგზავნება სარედაქციო საბჭოში. მაღალი მსგავსების პროცენტი არ ნიშნავს ავტომატურად ნაშრომის უარყოფას; იგი იწვევს დამატებით რედაქციულ ანალიზს, რათა შეფასდეს მსგავსების ხასიათი, მოცულობა, მდებარეობა, კონტექსტი და გავლენა ნაშრომის ორიგინალურობაზე.

ყველა შემთხვევაში ავტორებს ეძლევათ შესაძლებლობა მსგავს შემთხვევაში გააკეთონ განმარტება ან დასაბუთება. რედაქციული გადაწყვეტილება მიღებულია მსგავსების ანგარიშის და ავტორის განმარტებების გათვალისწინებით.

რედაქციული გადაწყვეტილების შესაძლო ვარიანტებია:

  • ცვლილებების ან განმარტების მოთხოვნა ავტორისგან;

  • პრობლემური მსგავსებების შესწორება ან ამოღება;

  • ნაშრომის უარყოფა დადასტურებული პლაგიატის, ზედმეტი გამოქვეყნების ან სხვა არაეთიკური პრაქტიკის შემთხვევაში.

სერიოზული ან განმეორებადი დარღვევების შემთხვევაში ჟურნალი უფლებამოსილია მიმართოს COPE-ის რეკომენდაციებს, მათ შორის ავტორის ინსტიტუციის ინფორმირება ან მომავალ წარდგენებზე შეზღუდვების დაწესება.

გამოქვეყნების შემდგომი პლაგიატი

თუ პლაგიატის შესაძლებლობა გამოვლინდება გამოქვეყნების შემდეგ, ჟურნალი განახორციელებს გამოძიებას  COPE Retraction Guidelines და COPE flowcharts შესაბამისად. შემთხვევის სირთულისა და სახის მიხედვით, შესაძლებელია შესაბამისი ღონისძიებები:

  • გამოსასწორებელი კორექტივის გამოქვეყნება;

  • ნაშრომის ამოღება;

  • შეშფოთების გამოხატვა.

ყველა გამოქვეყნების შემდგომი აქტივობა წარმოდგება ორიგინალურ ნაშრომთან, რათა შეინარჩუნოს სამეცნიერო ჩანაწერების მთლიანობა.

ეთიკური ზედამხედველობა

პლაგიატის შემოწმების პოლიტიკა ვრცელდება ყველა წარდგენილ ნაშრომზე და ყველა მონაწილეზე, რომლებიც ჩართულნი არიან გამოქვეყნების პროცესში. ნებისმიერი პრობლემა, რომელიც დაკავშირებულია ავტორებს, რეცენზენტებს ან რედაქციულ გუნდთან, მოიხსნება კონფიდენციალურად, გამჭვირვალედ და COPE-ის ძირითადი პრინციპების შესაბამისად.

არქეოლოგია: საქართველოს უნივერსიტეტის სამეცნიერო ჟურნალი იყენებს მკაცრ პლაგიატის შემოწმების სტანდარტებს, თუმცა აღიარებს, რომ მსგავსების პროცენტული მაჩვენებელი უნდა შეფასდეს კონტექსტის გათვალისწინებით. საბოლოო გადაწყვეტილება ხორციელდება რედაქციული შერჩევითი შეფასების საფუძველზე, საერთაშორისო გამომცემლობის ეთიკის სტანდარტების შესაბამისად.