არეშის ნაქალაქარზე აღმოჩენილი ადრე შუა საუკუნეების სუფრის კერამიკა
ანოტაცია
წარმოდგენილი ნაშრომი წარმოადგენს ავტორის მცდელობას, 1973–1982 წლებში არეშის ნამოსახლარზე აღმოჩენილი კერამიკული მასალის ნაწილის გამოყოფისა და დათარიღების შესახებ, რომელიც შეიძლება ადრეულ შუა საუკუნეებს მივაკუთვნოთ.
არეშის ნამოსახლარი მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში, მდინარე არეშის ზედა წელზე, თანამედროვე სოფელ მთისძირის ტერიტორიაზე. 1973–1982 წლებში აღნიშნულ ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრები აწარმოა Simon Janashia Georgian State Museum-მა. გათხრების შედეგები გამოქვეყნდა Levan Chilashvili-ის მონოგრაფიაში „Areshi“ (1991). მიუხედავად ამისა, აღმოჩენილი კერამიკული მასალა სრულად არ არის დაყოფილი ფენებისა და ქრონოლოგიური პერიოდების მიხედვით, ხოლო მისი დიდი ნაწილი არ არის ფოტოდოკუმენტირებული.
წინამდებარე სტატიაში საერთო მასალიდან გამოვყავით კერამიკის ნაწილი, რომელიც, ჩვენი აზრით, ადრეულ შუა საუკუნეებს მიეკუთვნება. ასევე მოვიძიეთ პარალელური მასალები და განვახორციელეთ მათი ფოტოფიქსაცია. სულ შერჩეულ იქნა 49 ფრაგმენტი, მათგან 9 დოქია, 3 ქოთანი და 31 თასი. მასალის მცირე ნაწილს არ გააჩნია მკაფიო მორფოლოგიური ნიშნები და მათი დათარიღება ეფუძნება ფერს, თიხის შემადგენლობასა და ზედაპირის დამუშავების თავისებურებებს.
ადრეული შუა საუკუნეების კერამიკა განსხვავდება როგორც უფრო ადრინდელი პერიოდის, ისე გვიანდელი — განვითარებული შუა საუკუნეების კერამიკისგან. ამავე პერიოდის კერამიკაც განსხვავდება ერთმანეთისგან გამოყენების ხასიათის მიხედვით: სუფრისა და სამზარეულოს ჭურჭელს განსხვავებული ფერი, შემადგენლობა და გამოწვის ხარისხი ახასიათებს. აღსანიშნავია, რომ სამზარეულო ჭურჭელს შესაძლოა ორმაგი დანიშნულებაც ჰქონოდა.
მორფოლოგიური ნიშნებით დათარიღებასთან ერთად, მასალის ქრონოლოგიის დასადგენად ვეცადეთ პარალელური ნიმუშების მოძიებას. მსგავსი მასალა გამოვლინდა არა მხოლოდ საქართველოს ტერიტორიაზე გათხრილ ადრეულ შუა საუკუნეების ძეგლებზე, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც, რაც მარტივად აიხსნება ქართლის სამეფოს ჩართულობით რეგიონულ და საერთაშორისო სავაჭრო ურთიერთობებში.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
საავტორო უფლებები (c) 2026 ირაკლი სოზიაშვილი
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
In case an article is accepted for publication it is allowed to combine the article with other researches, to conduct a new research on the article or to make different arrangements on condition that the same license is used including the commercial purpose.
As an author of an article published in Archaeology: The Scientific Journal of the University of Georgia you retain the copyright of your article and you are free to reproduce and disseminate your work.
