მდინარე ჭივჭავის მარცხენა ფლატეზე განვითარებული გამოქვაბულთა კომპლექსების დაზვერვითი სამუშაოების ანგარიში
ანოტაცია
მდინარე ჭივჭავის მარცხენა ფლატეზე განვითარებული გამოქვაბულთა კომპლექსები მდებარეობს ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს რაიონში, სოფ.სამშვილდის სამხრეთაღმოსავლეთით. გეომორფოლოგიური თვალსაზრისით იგი,
სამშვილდის კონცხის მსგავსად, აგებულია ლავური ნაკადების გაციების შედეგად წარმოქმნილი ბაზალტური შრეებით ამ ხეობათა მონაკვეთები ჩაჭრილია ლავურ ნაკადებში, რომელთა საერთო სიმძლავრე 200250 მს შეადგენს. მისი შუა ნაწილი, სადაც კომპლექსებია განთავსებული, წარმოდგენილია მჭიდრო და ფარული კრისტალური, სქელი შრეებრივი, მასიუ რი
სტრუქტურის დოლერიტული და ანდეზიტბაზალტური შედგენილობის ლავებით, რომელთაც მრავალწახნაგოვანსვეტური განწევრება ახასიათებს. ზედა ნაწილის ფაროვანობა და ქაოდურობა განპირობებულია ლავური ნაკადის მყარი ქერქის
გაჩენით. ნაკადთა ზედა ნაწილებში ეს კალაპოტები უპირატესად სფერული მოყვანილობისაა, მაშინ როდესაც სიღრმეებში გაბრტყელებულწაგრძელებულია, რაც ზედა მასების დაწოლით არის გამოწვეუილი. ნაკადების ზედა ნაწილების სისქე,
ზოგჯერ, რამდენიმე ათეულ მეტრს აღწევს და მისი სიმტკიცე საგრძნობლად ნაკლებიაშუა ნაწილთან შედარებით.
აქაც, ისევე როგორც ნაქალაქარზე ბაზალტოვანი ქანები მიწის ზედაპირზე გამოდის და ზოგიერთ შემთხვევაში „ბორცვების“ სახით გვხვდება. ერთერთ ასეთ „ბორცვთან“ აღმოჩნდა დღემდე უცნობი მეგალითური ნაგებობა მენჰირი,
(Lat. 41.50958 Long. 44.50213) რომელიც, 1.30 მეტრის სიმაღლის ვერტიკალურად აღმართულ ქვას წარმოადგენს. აღსანიშნავია, რომ სამშვილდის ნაქალაქარზე მსგავსი მეგალითური ძეგლები (ორი მენჰირი, ტეტრალითი) დღესაც ზედაპირულად
ხილულია და მათ სიახლოვეს, კონცხის მოპირდაპირედ, ამგვარივე ძეგლის არსებობაც სავსებით ბუნებრივია. მენჰირიდან ჩრდილოაღმოსავლეთით, დაახ. 2.5 კმზე, ბილიკი ეშვება ჭივჭავის ხეობაში და ადგება გამოქვაბულთა მოზრდილ კომპლექსს,
რომელსაც ჭივჭავის გამოქვაბულთა I კომპლექსს ვუწოდებთ (Lat. 41.51067Long.44.50841). გამოქვაბულთა უმრავლესობა დღეს მიუდგომელია, ვინაიდან, კლდის ეროზიის გამო, მათთან მისასვლელი ბილიკები აღარ არსებობს. მიუხედავად ამისა, 2015 წელს მოხერხდა 5 მათგანში დაზვერვითი სამუშაოების განხორციელება, რის შედეგადაც მოძიებულ იქნა 100მდე კერამიკული ფრაგმენტი, რომელთა შორის უმრავლესობა გვიანდელი შუა საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი საყოფაცხოვრებო ჭურჭლის ფრაგმენტებია. შედარებით მცირე რაოდენობით აღმოჩნდა მოჭიქული ნამტვრევები, რომლებიც განვითარებული შუასაუკუნეებით თარიღდება. გვიანი შუასაუკუნეებისათვის დამახასიათებელი მოუჭიქავი ნატეხების ასეთი სიმრავლე მოჭიქულთან შედარებით იმით აიხსნება, რომ ისინი განეკუთვნებიან ადამიანთა მიერ ამ გამოქვაბულებში ყოფნის ბოლო პერიოდს. ზოგიერთი მღვიმე გამოქვაბულის შესასვლელი, რომელიც სპეციალური აღჭურვილობის გარეშე მიუდგომელია, ხელოვნურად არის შენიღბულდაცული ქვითკირის კედლით.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
საავტორო უფლებები (c) 2026 შოთა თვალაძე
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
In case an article is accepted for publication it is allowed to combine the article with other researches, to conduct a new research on the article or to make different arrangements on condition that the same license is used including the commercial purpose.
As an author of an article published in Archaeology: The Scientific Journal of the University of Georgia you retain the copyright of your article and you are free to reproduce and disseminate your work.
